– Door Chris Peek, mede-oprichter van Het Teamlab –
Een sterk team ontstaat niet vanzelf. Zelfs teams die al goed presteren, kunnen zich verder ontwikkelen. Nieuwe uitdagingen, veranderende omstandigheden en verschillende persoonlijkheden zorgen ervoor dat samenwerking voortdurend aandacht vraagt. Toch richten veel organisaties zich vooral op inhoudelijke kennis, processen en resultaten. Terwijl de grootste winst vaak te behalen is in de manier waarop mensen samenwerken. Want hoe goed de individuele kwaliteiten ook zijn, uiteindelijk bepaalt de kwaliteit van de samenwerking het succes van een team.
Wil je je team ontwikkelen? Dan is het belangrijk om verder te kijken dan een losse training of een inspirerende teamsessie. Teamontwikkeling draait om het versterken van vertrouwen, communicatie, eigenaarschap en gezamenlijke verantwoordelijkheid.
In deze gids ontdek je wat teamontwikkeling is, waarom teams vastlopen, welke ontwikkelfasen ieder team doorloopt en welke concrete stappen je kunt zetten om jouw team verder te ontwikkelen.
Inhoud
Teamontwikkeling is het proces waarbij een groep individuen groeit naar een team dat effectief samenwerkt, verantwoordelijkheid neemt en gezamenlijk resultaten behaalt. Daarbij gaat het niet alleen om kennis en vaardigheden. Minstens zo belangrijk zijn:
Een team ontwikkelt zich wanneer teamleden niet alleen beter worden in hun eigen werk, maar ook leren hoe ze elkaar kunnen versterken. Goede teamontwikkeling zorgt ervoor dat mensen elkaar begrijpen, aanspreken, ondersteunen en gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor het resultaat.
Veel teams functioneren op het eerste gezicht prima. De resultaten zijn acceptabel, collega’s kunnen goed met elkaar overweg en de dagelijkse werkzaamheden worden uitgevoerd. Toch betekent dit niet automatisch dat een team optimaal functioneert.
In de praktijk zien we vaak tijdens onze teaminterventies dat teams tegen dezelfde uitdagingen aanlopen:
Wanneer deze patronen blijven bestaan, kost samenwerken meer energie dan nodig is.
Teams die bewust investeren in hun ontwikkeling ervaren vaak:
Teamontwikkeling is daarom geen luxe, maar een belangrijke voorwaarde voor duurzame prestaties.
Een veelvoorkomende misvatting is dat teams vastlopen door gebrek aan kennis of motivatie. Dat is zelden het echte probleem. De meeste professionals zijn gemotiveerd en beschikken over voldoende expertise. Toch kan een team stagneren wanneer bepaalde patronen de samenwerking belemmeren.
Veelvoorkomende oorzaken zijn:
Veel leidinggevenden schrikken wanneer spanningen ontstaan binnen een team. Toch zijn deze spanningen vaak een normaal onderdeel van teamontwikkeling. Vrijwel ieder team doorloopt verschillende ontwikkelfasen.
Belangrijk om te beseffen is dat teams voortdurend tussen deze fases kunnen bewegen. Nieuwe collega’s, reorganisaties of veranderingen kunnen ervoor zorgen dat een team opnieuw bepaalde ontwikkelstappen moet doorlopen.
Een team ontwikkelen begint met inzicht. Je kunt pas verbeteren wanneer duidelijk is wat er goed gaat en wat beter kan.
Tijdens een teaminterventie begeleidden we eens een managementteam dat vastliep in de samenwerking. De sfeer was goed. Mensen waren betrokken en werkten hard. Toch was er een gevoel dat er meer in het team zat dan eruit kwam.
We namen de tijd om met elkaar te bespreken hoe iedereen de afgelopen periode had ervaren. Wat houdt je bezig? Waar ben je trots op? Waar loop je tegenaan? Het resultaat was opvallend. Er ontstonden gesprekken die normaal gesproken niet werden gevoerd. Sommige inzichten waren confronterend. Andere juist verrassend positief. Juist door samen stil te staan bij de huidige situatie ontstond ruimte voor ontwikkeling.
In vrijwel ieder team blijven talenten onbenut. Sommige mensen nemen vanzelfsprekend veel ruimte in. Andere kwaliteiten blijven daardoor onder de radar.
Effectieve teamontwikkeling vraagt daarom niet alleen aandacht voor individuele talenten, maar vooral voor de vraag welke kwaliteiten het team als geheel nodig heeft.
Interessante vragen zijn:
Wanneer teams deze vragen bespreken, ontstaat vaak meer begrip voor elkaars toegevoegde waarde.
Veel teams herkennen dit probleem: de betrokkenheid is hoog, er zijn volop ideeën, maar toch schieten overleggen niet op. Dat zagen we ook terug bij het managementteam waarmee we werkten. Iedereen wilde bijdragen. Iedereen had ideeën. Maar juist daardoor ontstond onduidelijkheid. Gesprekken gingen alle kanten op en besluiten bleven uit.
Om meer structuur aan te brengen introduceerden we het BOB-model.
Veel teams slaan de eerste twee fases deels over en springen direct naar oplossingen. Het gevolg is dat discussies blijven terugkomen en besluiten onvoldoende draagvlak hebben.
Door bewust volgens het BOB-model te werken, ontstaat meer focus, duidelijkheid en snelheid.
Tijdens teamontwikkeling komen vaak terugkerende patronen naar voren. Bij het managementteam viel bijvoorbeeld op dat veel onderwerpen werden aangekaart zonder dat iemand duidelijk maakte wat er precies moest gebeuren.
Op zulke momenten stelde ik regelmatig vragen als:
Opvallend genoeg kwamen juist door deze eenvoudige vragen veel waardevolle ideeën boven tafel. Goede teamontwikkeling draait niet alleen om nieuwe inzichten. Het gaat vooral om het doorbreken van gewoontes die groei in de weg staan.
De grootste fout die organisaties maken, is denken dat teamontwikkeling stopt na een training of teamsessie. Werkelijke ontwikkeling ontstaat wanneer leren onderdeel wordt van het dagelijkse werk. Succesvolle teams nemen regelmatig de tijd om te reflecteren:
Daardoor wordt ontwikkeling een continu proces in plaats van een eenmalige activiteit.
Tijdens de afsluiting van een teaminterventie zei een deelnemer ooit tegen mij: “Jeetje Chris, wat hebben we nog een hoop te leren.” Het mooie was dat dit team al enorme stappen had gezet. Ze luisterden beter naar elkaar. Hun overleggen verliepen effectiever. Ze maakten duidelijkere afspraken. En ze spraken elkaar vaker aan op gedrag en verantwoordelijkheden.
Wat die uitspraak vooral liet zien, was bewustwording. Het team zag hoeveel potentieel er nog aanwezig was. Dat is precies waar teamontwikkeling om draait. Niet om perfect worden. Maar om steeds beter begrijpen hoe je elkaar kunt versterken.
Wil je weten waar jouw team momenteel staat op het gebied van samenwerking, communicatie en resultaat? Met onze Teamscan krijg je inzicht in de sterke punten, ontwikkelkansen en patronen binnen jouw team.
Vanuit die inzichten helpen we teams verder groeien met teamtrainingen, teamcoaching en praktijkgerichte interventies. Want de beste teams zijn niet de teams zonder problemen. Het zijn de teams die problemen bespreekbaar maken, van elkaar leren en continu blijven ontwikkelen.
Je team ontwikkelen? Neem contact met ons op!
Adrienne Kleinschmidt
06-83106131
Stuur een e-mail
